काठमाडौं । वर्षा र हावाहुरीका कारण काठमाडौँ उपत्यकाको वायु गुणस्तरमा उल्लेख्य सुधार आएको छ। एयर क्वालिटी इन्डेक्स (AQI) को पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार आज बिहान ११ बजेसम्म उपत्यकाको वायु गुणस्तर सूचकाङ्क ४७ मा झरेको छ, जुन ‘राम्रो’ अर्थात् स्वस्थ श्रेणीमा पर्छ।
केही साताअघि विश्वकै सबैभन्दा प्रदूषित सहरमध्ये पहिलो स्थानमा पुगेको काठमाडौँ हाल सुधार हुँदै ६६औँ स्थानमा झरेको छ। AQI मापदण्डअनुसार ०–५० ‘राम्रो’, ५१–१०० ‘मध्यम’, १०१–१५० ‘अस्वस्थ’, १५१–२०० ‘सबैका लागि अस्वस्थ’, २०१–३०० ‘धेरै अस्वस्थ’ र ३०० भन्दा माथि ‘अत्यन्त खतरनाक’ मानिन्छ।
गत वैशाख १० गते उपत्यकाको AQI २४७ पुगेको थियो, जुन ‘धेरै अस्वस्थ’ श्रेणीमा पर्थ्यो। त्यसबेला उच्च प्रदूषणका कारण सर्वसाधारणको स्वास्थ्यमा गम्भीर जोखिम देखिएको थियो।
वातावरण विभागका महानिर्देशक ज्ञानराज सुवेदीका अनुसार लामो समय वर्षा नहुँदा धुलो, धुवाँ र वन डढेलोबाट उत्पन्न प्रदूषण वायुमण्डलमा थुप्रिने गर्छ। सुक्खा मौसममा डढेलो बढ्ने र छिमेकी मुलुकबाट आउने प्रदूषित हावाले पनि काठमाडौँको वायु गुणस्तरमा असर पार्ने गरेको उनले बताए।
उनका अनुसार वर्षासँगै धुलो र धुवाँ पखालिने तथा हावाको बहाव बढ्ने भएकाले वायु गुणस्तर सुधार भएको हो। दीर्घकालीन रूपमा प्रदूषण नियन्त्रण गर्न दिगो र वातावरणमैत्री उपायहरू अपनाउनुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन्।
